Maatwerk in Wirdum

Werkvoorbereiders Rein Hoogland en Folkert Alkema fietsen door Wirdum alsof ze er wonen. Ze kennen elk straatje en steegje, weten hoe het dronkenmanspad aan zijn naam is gekomen en stappen even af om een gestrande auto aan te duwen. De dochter van een bewoner vertelt dat ze net heeft paardgereden. Nog zeker drie jaar zijn Rein en Folkert onderdeel van het dagelijks leven in het schitterende Groningse dorp, waar Jorritsma ruim 100 woningen versterkt, in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

Kattenluik

De kern van ons werk is zorgen dat bewoners bij een aardbeving minimaal een half uur de tijd hebben om hun woning veilig te verlaten. Folkert legt het bouwkundige principe uit. “We maken een schijf van de binnenkant van de woning, die je niet kunt vervormen. Dat gebeurt vooral met hout.” Elke woning hebben we gemiddeld 17 tot 20 weken onder onze vleugels, complexere versterkingen duren zelfs 40 weken. In die periode verduurzamen wij de woning ook. Als het even kan realiseren we tegelijkertijd aanvullende wensen van de bewoners zelf, zoals een dakkapel of nieuwe kozijnen. Sommige woningen zien er na oplevering bijna hetzelfde uit – met het kattenluik op de vertrouwde plek. Folkert legt uit waarom dat zo is: “De NCG belooft bewoners dat ze terugkrijgen wat ze hadden. Wij doen daarom een heel zorgvuldige intake en vragen of er spullen met emotionele waarde in de woning zijn. Een oude koestaldeur kan voor een bewoner veel waarde hebben. Die zetten we dan voorzichtig aan de kant. Andere mensen willen het behang met jaren-zeventig-printje terug.” Maatwerk dus, op verschillende niveaus. Rein vult aan: “Geen pand is hetzelfde in Wirdum. Mensen hebben heel veel aan- en uitbouwingen in eigen beheer gedaan.”

Op de fiets

Het vele materiaal dat nodig is voor de versterking brengt een logistieke uitdaging met zich mee. Vrachtverkeer kan namelijk niet door de nauwe straatjes van Wirdum. Folkert: “Een elektrische shovel met lange kar van Klijnstra brengt het materiaal dat op de centrale hub aan het begin van het dorp gelost is, naar de woningen.” Ook op andere manieren houdt het team de overlast voor bewoners zo laag mogelijk. Er wordt onder andere aan maximaal 15 woningen tegelijk gewerkt. Om opstopping door busjes te voorkomen, hebben we bovendien 25 fietsen aangeschaft. Rein: “Het wordt gewaardeerd dat wij even de fiets pakken om naar de woningen te gaan. Bewoners zien ons inmiddels als locals.”

De ruimte delen

Onze mooie centrale hub, grote parkeerterrein en ruime opslagloodsen zijn multi-functioneel. Folkert: “Wij zitten hier mooi geclusterd, direct naast de provinciale weg. Onderdeel van onze opdracht is dat we het terrein ook beschikbaar stellen voor andere partijen. Enexis en het Waterbedrijf Groningen vernieuwen binnenkort het traject tussen Wirdum en Loppersum, dan staan hier verschillende materialen en grote haspels met elektriciteitskabels.” In een tweewekelijks BLVC-overleg (Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie) worden alle logistieke bewegingen in en om het dorp besproken. Rein: “We zitten dan met lokale collega-aannemers, de NCG, gemeente Eemsdelta en de BLVC-coördinator aan tafel. Iedereen weet van elkaar wie, waar bezig is.” Niet alles is te voorzien. Het komt wel eens voor dat een kraanmachinist op het afgesproken tijdstip bij de afgesproken woning tóch zijn werk niet kan doen, omdat een vrachtwagen een nieuw bankstel aan het lossen is. Folkert: “Een persoonlijke planning gaat wel eens dwars door onze voorbereiding heen. Dan nemen we een andere route of wachten we gewoon even.”

Warme voeten

Elke woning in Wirdum krijgt een goed geïsoleerde schil. Folkert: “De NCG laat de Energieploeg langskomen, die in kaart brengt wat er nodig is om de woning op minimaal wooncomfort te brengen.” Bij het verduurzaming van bestaande bouw hoort ook het aanbrengen van HR++ glas, verbeteren van de ventilatie en het isoleren van de nieuwe voorzetwanden plus dakkap bij de basismaatregelen die wij uitvoeren. Omdat het energierapport uitgaat van een geheel gasloze woning, kijken we ook naar warmtepompen en vloerverwarming. Optioneel en populair is de renovatievloer. Dit is een kant-en-klare vloer van 32 cm hoog, die in plaats van een nieuwe betonvloer op de bodem van een woning wordt gelegd. Rein: “De renovatievloer bestaat uit stalen liggers met geïsoleerde broodjes ertussen. De afdekkende plaat kan uitgevoerd worden met vloerverwarming. Het is een perfecte vloer voor deze woningen, want hij is licht en direct goed geïsoleerd.”

Gehaktballen

In het eerste jaar van onze grootste versterkingsopdracht tot nu toe leverden we negen unieke woningen op, in nauw overleg met de architect, hoofdconstructeur en bewoners. Folkert geniet van de diversiteit van het werk en het stoomlijnen van belangen. Rein: “Alle partijen die hier werken, hebben begrip voor elkaar.” Ontspannen begeleiden de ervaren werkvoorbereiders het zorgvuldig samengestelde team. Er vindt doorlopend kennisoverdracht plaats. Rein: “We leren in dit project veel van elkaar: de jongens van nieuwbouw over maatwerk en communicatie met bewoners, de vaklieden van renovatie over planning.” Het goede gevoel wordt gedeeld door bewoners. Eén van hen bracht regelmatig een pan met gehaktballen voor de hele ploeg – als bedankje. Folkert: “Nagenoeg iedereen is blij. We krijgen ook complimenten van de NCG, omdat we zo’n mooi eindproduct opleveren.” Rein haalt de persoonlijke band met bewoners aan. “Een ernstig zieke bewoner liet weten dat ze onze manier van werken ontzettend waardeert. Dat deed me goed.”